26 Ekim 2009 Pazartesi

Zaman Nedir?

Zaman nedir sorusuna verilen cevap genellikle zaman iki hareket arasında geçen süredir oluyor. Peki süre nedir? Süre de zamandır. Demek ki zaman zamandır demekten daha fazlası söylenmiyor.

Zaman algılarımıza bağlıdır, insanın hissettiği bir şeydir denir. İnsanın algılamadığı hiçbir şey zamana tabi değil mi? Mesela içinde hiçbir bilinçli varlık yaşamayan bir gezegende zaman yok mu?

Zaman olmasaydı ne olurdu? Bir dakika öncesi, geçen sene, m.ö. 2000 yılı, yarın, 3 sene sonra gibi kavramlar olmazdı. Buradan çok açık bir biçimde anlaşılıyor ki zaman olmasaydı her şey aynı kalırdı, yani hiçbir şey değişmeden, sabit kalırdı. Demek ki zaman, maddenin değişiminin ifadesi... Herşey hareket halinde ve değişiyor. Bu duruma zaman kavramı tekabül ediyor.

Rölativite Teorisi ve Zaman

Newton, zaman, uzay, hareket ve maddeyi birbirlerinden tamamen ayrı ve bağımsız şeyler olarak tasavvur ediyordu. Madde olmasa dahi, zaman kendi başına, kendi çizgisi üzerinde akıp gidecekti diye düşünüyordu.

Fakat Einstein'ın özel görelilik teorisi; zamanın, hareket ve kütleyle olan bağını ortaya koydu. Bir cismin hızı arttıkça (ışık hızına yaklaştıkça), kütlesi de artar ve zamanı genişler. Bu yüzden ışık hızı en yüksek hızdır, çünkü artan hızla beraber kütle de artar ve limit durumunda (ışık hızında) kütle sonsuz olur. Bu yüzden ışık hızı aşılamaz denir.

Işık hızına yakın bir hızda seyahat eden bir astronot hayal edelim. Seyahatini tamamlayıp dünyaya döndüğünde herşeyin ve herkesin kendisinden daha fazla yaşlandığını görecektir. Kendisinin bu kadar fazla zaman geçirmediğini düşünecektir. Çünkü hızı ışık hızına yaklaştığı için 'zaman'ı genişlemiş, yani kalp atışları, nöronların hareketi, düşünme hızı, alıgısı ve yaşlanması yavaşlamıştır. O, gerçekten de daha az zaman geçirdiğini düşünür. Ama bizim O'nu izleme şansımız olsaydı bir filmi yavaşlatılmış olarak izliyor gibi olacaktık. Ama kendisi için herşey normaldir.

Zamanda Yolculuk

Zamanda yolculuk çok fantastik ve heyecan verici bir konu ama maalesef mümkün değil. Çünkü zaman, maddenin değişiminin ifadesidir ve maddenin değişmeden önceki her ânı kayıt altına alınmış ve bizim onu ziyaret etmemiz için bekleniyor değil. 10 sene önceki beni asla ziyaret edemem. 'Ben'im 10 sene önceki halimi oluşturan atomlar ve moleküllerin bazıları doğaya karıştı, bazıları da hala benim vücudumda. Eğer geçmişe gideceksem geçmişteki 'ben'deki bir molekül ile şimdiki 'ben'deki bir molekül yani aynı tek molekül aynı zamanda iki tane olacak demektir. Gerçi zamanda yolculuk safsatasına inananlar için bu örnek asla yeterli kanıt oluşturmaz.
Zamanda yolculuk mümkün olsaydı gelecekten günümüze birileri gelirdi deyip konuyu kapatalım.

Hiç yorum yok: