2 Kasım 2009 Pazartesi

Türkiye'de Siyasi Yelpaze

Türkiye'de siyasi yelpaze konusunda, hangi partinin, hangi siyasi görüşün sağda, hangisinin solda olduğu konusunda ciddi kafa karışıklığı var.
Siyasi partileri sağa veya sola koyabilmek için önce sağ ve sol kavramının tarihsel kökenine bakalım.

Fransız devrimi döneminde, Fransız meclisinde eski düzeni savunanlar, aristokrasinin siyasal ayrıcalıklarını savunanlar Başkan'ın sağ tarafında, yeni düzeni, burjuvaziyi, demokrasiyi yani siyasal eşitliği savunanlar Başkan'ın sol tarafında oturmuşlar. Siyasal olarak sağ kavramı eski düzeni savunan, muhafazakar anlamında, sol kavramı ise yeni düzeni, reformları ve devrimleri savunan anlamında kullanılmaya başlanmıştır.

Burjuvazi tek egemen sınıf olduğunda, artık düzen burjuvazinin düzeni olduğunda, onu savunanlar sağda kaldı. Burjuvaziye karşı işçi sınıfının çıkarlarını savunanlar solcu oldular. Liberal demokratlar yalnızca siyasal eşitliği savunmalarına karşın, işçi hareketine dayanan sosyal demokratlar siyasal eşitlikle birlikte toplumsal eşitliği de savunuyorlardı. Marx ve Engels'e göre teorik olarak hatalı olan 'sosyal demokrasi' kavramı yine de işçi sınıfının devrimci hareketi tarafından bir dönem kullanılmıştı. Lenin'in partisinin ismi de Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'ydi. 1. Dünya Savaşı'nda Avrupa'nın sosyal demokrat partileri yurtsever olunca, yani savaşta kendi devletlerini, kendi burjuvazilerini destekleyerek işçi sınıfına ihanet edince, devrim fikrinden uzaklaşıp reformlarla yetinmeye başlayınca, Bolşevikler Marksistlerin eski isimleri olan komünist ismine geri döndüler.

Tekrar sağ ve sol kavramlarına dönersek, en genel anlamıyla sol, mevcut durumun değişmesinden yana, sağ ise mevcut durumun korunumundan yanadır. İkinci özellikleri ise insanlığın genel gelişimini ve çıkarlarını sol savunur. Yani özgürlük, barış, demokrasi, laiklik, cinsel ayrımcılığın kaldırılması, ulusaların ve halkların kardeşliği, çevrenin korunumu gibi...

Türkiye'de sağ ve sol kavramlarının yerli yerine oturtulabilmesi için, Türkiye'deki mevcut düzenin ne olduğu tespit edilmeli.
Mevcut düzen, kısaca sivil ve askeri bürokrasinin batıdaki gibi, normal kapitalizmdeki gibi burjuvazinin memuru olmadığı, bürokrasinin kendini devletin sahibi zannettiği ve öyle davrandığı anormal, kısıtlı bir parlamenter demokratik kapitalist düzen. Kapitalist düzen, yani üretim araçlarının toplumun küçük bir azınlığının özel mülkünün olduğu, toplumun bir kısmının kâr ile geçindiği; geri kalan çoğunluğunun ise yalnızca emeğini patrona satarak geçimini sağladığı, emekçi sınıfının yalnızca kendisi için değil patronunu da zengin etmek için çalıştığı bir kapitalist düzen...
Türkiye'de siyasal tartışmalarda işçi sınıfı pek yok. Bunun yerine, eski egemenliğini devam ettirmek isteyen bürokrasiye dayanan ulusalcı burjuvazi ile, yenileşme isteyen, dünyaya entegre olmak isteyen liberal burjuvazi arasındaki savaş, günün siyasi savaşı...

Bu savaşın en belirgin ve popüler iki cephesi var. Neredeyse sadece bu iki sorun eksenindeki meseleler konuşuluyor.

1. Laiklik
2. Kürt sorunu

Siyasi partileri bu iki sorundaki tavırlarına göre 2 boyutlu bir düzlemde belirli koordinatlara yerleştirebiliriz. Herhangi bir partinin bu iki konudaki belirli sorunlara karşı tutumları onun genel görüşlerini büyük ölçüde yansıtır.

Laiklik sorununda solcu tutum: (tersi sağcı tutum oluyor)

1. Diyanetin kaldırılması, din işlerini finanse etme işinin devlet yerine dini gruplara bırakılması
2. Din eğitiminin devlet yerine dini gruplara bırakılması, zorunlu din dersinin kaldırılması
3. Kamusal veya kamusal olmayan alanda vatandaşların kılık kıyafetlerinin serbest olması

Kürt sorununda solcu tutum:

1. Kürt halkının kültürel haklarının kabülü, kürtçe TV, kürtçe dergi, kürtçe kitap serbestliği
2. Kürtçe eğitimin, (sadece kürtçe eğitiminin değil) olabilirliğinin savunulması
3. Pkk'nın kürt sorunundan kaynaklandığının farkında olmak

Şimdi siyasi partileri bu iki eksende sıralayalım. Bunu yaparken solcu tutum için her iki eksende de (-), sağcı tutum için (+) değer verildi.
Bu düzlemde, y=x doğrultusunda çizilmiş bir doğruya olan dik uzaklıkları,siyasi partilerin sağ-sol eksinindeki konumunu verir. Buna göre siyasi partilerin soldan sağa sıralanışı şu şekilde olur:

EMEP.DTP.......ÖDP....AKP...DP...TKP...SP...CHP.MHP

1 yorum:

Hakan Yılmaz dedi ki...

Yazıyı beğeniyle okudum. Dünya görüşü olarak farklı kulvarda koşuyorum ama yazının haklılığına birşey diyemem