3 Ocak 2010 Pazar

Türkiye'de Artı-Değer Oranları

Bir önceki yazıda Türkiye'deki ortalama emek sömürüsünü hesaplarken, farklı ücret alan işçilerin yarattıkları toplam değer ile aldıkları ücret arasındaki ilişkiyi

yaratılan toplam değer = 2470*karekök(ücret/870)

olarak almıştım. Burada 2470 sayısı, 870 lira ücret alan işçinin ortalama ürettiği değerdi. Yüksek ücret alan işçinin işgücü için arz-talep dengesizliği, aldığı ücretle yarattığı toplam değer arasındaki ilişkinin lineerliğini bozan bir etken olarak düşündün ve bu ilişkinin a priori karekök ile sağlandığı düşündüm.

Artı-değer oranı ile ilgili başka bir araştırmayı göz önüne alarak bu ilişkinin nasıl olduğunu daha net yazabiliriz.
A. Tonak'ın yazmış olduğu Brisa'da Artık Değer isimli yazıdan, 2800 lira ücret alan bir işçi için artı-değer oranının %146 olduğunu görüyoruz. Buna göre yaratılan toplam değerle ücret arasınedaki ilişki şu şekilde revize edilebilir:

yaratılan toplam değer = 2470*(ücret/870)^n, burada n'i bulmak istiyoruz. Brisa'daki değerleri yerine yazarsak;

ytd = 2800*2.46 = 6888, ücret = 2800

6888 = (2800/870)^n

her iki tarafın logaritmasını alırsak n = 0.87 olarak buluruz.

Böylece ücret / artı-değer oranı grafiğinde hem benim örneğimdeki bir tekstil fabrikası hem de Brisa için gerçek değerler simülasyon ile örtüşür. İşçinin aldığı ücret ile yarattığı toplam değer ilişkisinin piyasa tarafından lineerliğe yakınlaştırıldığını görmüş oluruz. Bunun sebebi;

Yüksek ücret alan bir işçinin işgücüne, -eğer daha fazla değer yaratıyorsa- daha fazla talep olacak, yine bu iş diğer işlere göre daha zorsa ve yoğunsa, bu türde bir işgücünün arzını azaltacaktır. Buna göre piyasada daha fazla değer yaratan işgücüne ödenen ücret de artacaktır.

Buna göre yeni grafikler şöyle olmaktadır:


(resimleri büyütmek için üzerine tıklayınız)

Hiç yorum yok: